TIẾNG VIỆT - TIẾNG MỸ RẮC RỐI

Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời, người ơi
Me hiền ru những câu xa vời
À à ơi! Tiếng ru muôn đời
Tiếng nước tôi! Bốn ngàn năm ròng rã buồn vui
Khóc cười theo mệnh nước nổi trôi, nước ơi
............
Phạm Duy (Tình ca, 1953)

Tôi tình cờ quen một anh bạn Mỹ, người Mỹ chính cống, mắt xanh mũi lõ, tên Johnson William, quê ở bang Ohio của xứ Cờ Hoa nhưng Johnson đã hơn 16 năm sinh sống ở Việt Nam, nghiên cứu về dân tộc học Đông Nam Á, nói tiếng Việt thông thạo, phát âm theo giọng Hà Nội khá rõ, hắn học tiếng ở Đại học Ngoại ngữ Hà Nội rồi làm Master of Art về văn hóa xã hội Việt Nam ở Đại học Khoa học Tự nhiên tại Sài gòn, rành lịch sử Việt Nam, thuộc nhiều câu thơ lục bát trong truyện Kiều của thi hào Nguyễn Du, Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu. Johnson ăn mặc xuyền xoàng, cái đầu rối bù, chân mang một đôi giày bata cũ mèm, lưng quảy một ba lô lếch thếch, sẵn sàng ăn uống nhồm nhoàm ngoài vỉa hè. Johnson có thể quanh năm suốt tháng ăn cơm với chuối thay cho bánh mì và phomát, xịt nước tương vào chén rồi cứ thế mà khua đũa lùa cơm vào miệng. Đối với Johnson, thịt rùa, rắn, ếch, nhái, chuột đồng,... hắn xơi ngon lành. Bún riêu là món khoái khẩu của Johnson, hắn còn biết thèm hột vịt lộn ăn với rau răm chấm muối tiêu chanh. Ai có mời đi chén thịt cầy với mắm tôm, Johnson chẳng ngần ngại mà còn biết vỗ đùi đánh cái phét khen rượu đế mà nhắm với thịt chó ngon "thần sầu quỉ khốc"!!! Chẳng biết Johnson khéo tán tỉnh thế nào (hoặc bị tán) mà vớ được một cô bé Hà thành tóc "đờ-mi gác-xông", sinh viên ngành văn chương hẳn hoi. Ngày cưới, Johnson vận áo dài khăn đóng, dâng trầu cau và quì lạy bàn thờ tổ tiên nhà gái thành thạo làm đám thanh niên, thiếu nữ, cả lũ con nít và mấy ông cụ ông, cụ bà trong làng suýt xoa, kinh ngạc, xúm đen xúm đỏ coi muốn sập nhà.

Chúng tôi gặp nhau trên chuyến xe lửa từ Nha Trang ra Huế. Tôi về thăm quê, còn Johnson thì sau mấy tháng nghiên cứu phong tục Tây nguyên xuống Nha Trang rồi tiếp đi dự Festival Huế. Đường dài, tàu chạy dằn xóc, chung quanh ồn ào, lao nhao chẳng ai ngủ được. Johnson rủ tôi xuống toa ăn uống, kêu mỗi người một ly cà phê đen, một bình trà nóng rồi trao đổi đủ thứ chuyện trên đời. Tôi cũng khá thán phục sự hiểu biết và thành thạo văn hóa Việt Nam của Johnson khi nghe hắn thỉnh thoảng chêm vô câu chuyện mấy câu ca dao, thành ngữ tiếng Việt. Thật thú vị khi nói chuyện với một người Mỹ bằng tiếng Việt về đề tài ngôn ngữ Việt Nam (dễ chịu hơn nhiều khi khi nó chuyện với một người Mỹ bằng ... tiếng Anh).

Vậy mà Johnson vẫn lắc đầu than:

- Tiếng Việt của mấy ông rắc rối quá! Tôi học đã lâu mà vẫn còn lúng túng, nhiều lúc viết sai, nói sai lung tung cả lên. Này nhé, từ xưng hô, ăn uống, giao tiếp, ... thật lắm từ khác nhau chẳng đơn giản như tiếng Mỹ của tớ, chỉ một từ you là để nói với tất cả người đối thoại, tiếng Việt thì phân biệt ông, bà, anh, chị, em, con, cháu, ngài, mày, thầy, thằng, ... rành mạch. Tiếng Mỹ thì dùng một chữ black để chỉ tất cả những vật gì, con gì có màu đen trong khi đó tiếng Việt thì khác, ngựa đen thì gọi là ngựa ô, chó đen thì kêu là chó mực, mèo đen thì gọi là mèo mun, gà đen thì là gà quạ, bò đen là bò hóng, mực đen là mực tàu, tóc đen thì hóa thành tóc nhung hoặc tóc huyền. Đã là màu đen rồi mà người Việt còn nhấn mạnh thêm mức độ đen như đen thủi, đen thui, rồi đen tuyền, đen thắm, tím đen, đen ngắt, đen bóng, đen sì, đen đủi, đen thẳm, đen óng, đen thùi lùi, đen kịt, đen dòn, ... Còn để chỉ màu ít đen hơn thì người Việt dùng chữ đen hai lần: đen đen. Kiểu này khác với các nước, khi muốn nhấn mạnh điều gì, người ta lập lại từ đó hai lần, tiếng Việt lập lại hai lần lại làm giảm mức độ của từ. Ngon ngon có nghĩa là chưa ngon lắm ...

Tôi cười cười:

- Thì tiếng Mỹ của ông nhiều lúc cũng rắc rối kia mà. Này nhé, người Việt nói: "Hôm qua, tôi đi tiệm" thì người Mỹ lại nói "Yesterday, I went to the shop". Tiếng Anh, đi là go, nhưng đã đi (quá khứ) thì phải viết là went. Bản thân chữ hôm qua (yesterday) đã là quá khứ rồi thì ai cũng biết mà gì cần phải đổi go thành went chi cho rối mấy người học Anh văn? Nội chuyện học thuộc lòng 154 động từ bất qui tắt của mấy ông cũng đủ làm nhiều người trên thế giới phải thi rớt lên rớt xuống. Người Việt nói hai con chó mà chẳng cần thêm s hoặc es thành hai con chó "sờ" (two dogs) như tiếng Mỹ. Một đứa con nít thì nói là one child là được rồi, vậy mà thêm một đứa nữa thì bắt đầu rối, chẳng phải là two childs mà thành two children. Một con ngỗng là one goose, hai con ngỗng thì thành two geese. Vậy mà viết một con cừu là one sheep nhưng hai con cừu thì cũng là two sheep, chẳng chịu đổi gì cả?!

Johnson vẫn không chịu thua:

- Văn phạm của xứ ông cũng rắc rối bỏ xừ! Xem nè, thắng và thua là hai chữ phản nghĩa chứ gì? Thua và bại là hai chữ đồng nghĩa, đúng hông? Vậy mà, hai câu nói: "Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán" đồng nghĩa với câu "Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán"? Không thể viết là "Ngô Quyền đánh thua quân Nam Hán"!!! Phải không nào? Rồi còn, "áo ấm" tương đương với "áo lạnh", "nín thinh" giống như "làm thinh" trong khi ấm và lạnh phản nghĩa nhau, nín và làm cũng là những động từ đối nhau. Đến nhà ai, phải phân biệt "Kính thăm" và "Kính viếng", thăm một người khi người đó còn sống, còn viếng ai thì người đó đã ... qua đời! Rồi ba hồi mấy ông dùng tiếng Hán như Quốc gia rồi đổi thành tiếng Nôm ra Nhà nước, Trực thăng (có thể không cần chữ máy bay phía trước) thành Máy bay Lên thẳng (phải có chữ máy bay phía trước), Thủy quân lục chiến thì đổi là Lính thủy đánh bộ, sao không gọi luôn là lính nước đánh đất??? Lễ động thổ thì không thể sửa lại là Lễ động đất mặc dầu là thổ là đất?

Tôi tiếp tục "ăn miếng trả miếng":

- Tiếng Mỹ cũng đâu có tránh khỏi. See và look cũng đều là động từ để cùng chỉ hành động xem, nhìn, ngắm, dòm nhưng oversee (quan sát, trông nom) lại ngược nghĩa overlook (bỏ sót, không nhìn thấy). Wise man là người thông thái, uyên bác, vậy mà thay chữ man (đàn ông) thành woman (đàn bà) thì chữ wise woman thành bà phù thủy, bà đỡ, bà lang, bà thầy bói, bà đồng bóng!!! Rồi chữ man và guy (anh chàng, gã) gần gần như nhau thì chữ wise guy thành một kẻ hợm hĩnh, khoác lác. Sao lại "park on driveways" (đậu xe trên đường nội bộ) nhưng "drive on parkways" (lái xe trên xa lộ)?

Johnson ôm bụng cười:

- Tên món ăn Việt Nam cũng lạ, miền Nam có bánh da lợn, tưởng làm bằng thịt lợn nhưng thực chất là bằng bột, có lẽ giống như các lớp da lợn, nhưng sao không gọi là bánh da heo theo từ miền Nam mà gọi theo chữ lợn miền Bắc? Bánh bò cũng chắng có miếng thịt bò nào. Bánh tiêu thì không rắc tiêu mà lại rắc mè. Gọi rau má mà chẳng liên quan đến má hay mẹ gì cả. Bánh tét mà gói thật chặt, chẳng thể nào tét được. Bánh dày thì lại mỏng hơn bánh chưng. Bánh chưng thì phải nấu thật lâu mới chín chứ không phải dùng cách chưng hơi hay chưng hấp. Nước lèo trong nồi hủ tiếu thì chẳng phải theo kiểu nước Lào (hay Lèo). Trái sầu riêng thì ăn vô chẳng thấy sầu riêng hay sầu chung chi cả. Bưởi Năm roi rất tuyệt nhưng sao đúng là năm roi? Trái vú sữa, cây dái ngựa thì thật là tượng hình. Hi hi ... Ngôn từ bây giờ cũng thế, cò đất, cò nhà,... thì chẳng dính dáng gì đến "con cò, cò bay lả, lả bay la..." cả.

Tôi cũng chẳng vừa:

- Thế cái món hot dog của mấy ông có liên quan gì đến con chó không? Món bánh mì kẹp thịt bò băm Hamburger của Mc Donald thì đâu có thịt heo (ham). Trái thơm, trái khóm "pineapple" thì chẳng có gì liên quan đến pine (cây thông) và apple (trái táo) cả? Vào phòng thí nghiệm sinh học, ông Giáo sư bảo bắt một con "Guinea pig", nghe qua tưởng đâu là con heo xứ Guinea (một quốc gia ở Tây Phi Châu, giáp với Senegal, Mali, Liberia, Sierra Leone và biển Bắc Đại Tây dương) nhưng ngờ đâu là một giống chuột bọ tên là Guinea (ở Guinea không có giống chuột này!). Đáng lý chữ football (bóng đá) thì phải viết là legball chứ, bởi vì người ta đá banh bằng cả cái chân (leg) chứ đâu chỉ cái ống quyển foot từ dưới đầu gối đến trên bàn chân? Mới đây, khi dân Pháp không chịu ủng hộ Mỹ trong vụ chiến tranh Iraq thế là mấy dân biểu Mỹ giận đòi đổi tên món khoai tây chiên French fries bằng chữ American fries thì mấy ông Tây lại ôm bụng cười chế riễu rằng món French fries không phải xuất xứ từ Pháp mà từ ... Mỹ và là món ăn của dân Mỹ. Có lẽ mấy ông Mỹ tiền bối xưa, khi làm món này đặt tên là khoai tây chiên Pháp cho nó có vẻ ... ngoại cho sang, giống như bây giờ một số quán ăn Việt Nam có thực đơn Lẫu Thái, Bún Indonesia, Bánh bao Mã lai, Cá chiên viên Singapore, Hủ tiếu Nam Vang, ... mặc dầu nguyên liệu và cách nấu gần như 100% của Việt Nam???

Johnson gật gù:

- Ừ, cũng đúng. Nhưng lúc đầu học tiếng Việt, tôi thấy khó quá, đã lấy 24 chữ cái A, B, C của vần La tinh rồi mà bày ra thêm a, â, ă, u, ư, ơ, d, đ,... nữa. Lại thêm kèm 5 dấu sắc ('), huyền (`), hỏi (?), ngã (~), nặng (.) và không dấu ( ) nữa. Như le, lé, lè, lẹ, lẻ, lẽ, mỗi chữ mang một nghĩa khác nhau. Rồi phải học cách bỏ dấu ở đâu trong từ cho chính xác nữa chứ. Hòa hay là hoà. Li hay là ly? Có câu thơ về dấu này cũng hay:

Chị Huyền mang nặng ngã đau,
Sao không sắc thuốc, hỏi sao cho lành ?!

Trong ngôn ngữ Việt Nam, tôi thấy nhiều chữ ghép với chữ ăn mặc dầu nó chẳng ăn nhập đến chuyện bỏ thực phẩm vào miệng, nhai và nuốt xuống gì cả. Nói ăn nhậu, ăn tiệc, ăn mùng, ăn cưới, ăn giỗ,... thì có lý nhưng sao lại ăn nằm, ăn hút, ăn tiền, ăn lương, ăn cắp, ăn mày, ăn chặn, ăn quỵt, ăn diện, ăn đòn, ăn công, ăn năn, ăn hiếp, ăn khách, ăn ảnh, ...

Tôi bật cười chận ngang khi Johnson tiếp tục ghép chữ với từ ăn:

- Thì như tiếng Mỹ của ông vậy thôi. Chữ to get khó dịch gì ra hồn cả. Tôi cũng có nghĩ là khi mình chưa tìm ra động từ nào thích hợp thì dùng tạm luôn chữ to get! Khi quân đội Mỹ bắt sống được Saddam Hussen ở Iraq thì tuyên bố "We got him!", sao không dùng động từ to catch, to caught, to force, to find, to capture, to pick up,... cho rõ nghĩa? Rồi động từ to get đi kèm các giới từ in, into, on, out, up, at-able,... thành một loạt động từ mới. Các động từ to take, to put, to be,... cũng vậy.

Johnson chuyển qua phần khác:

- Chuyện mạo từ tiếng Việt cũng làm rắc rối người nước ngoài. Người Việt nói cái bàn, cái nhà, cái gường, cái nón,... nhưng không thể nói cái chó, cái mèo mà phải là con chó, con mèo, con người,.... Đồ vật là cái, động vật là con. Bây giờ nhiều cô cậu thanh niên Hà Nội thay vì nói cái xe Honda Dream thì lại dùng từ con Đờ-rim, rồi tiếp là con Su (Suzuki), con a còng (@), con Tô (Toyota), con Mẹc (Mercedes),... Vợ chồng tôi có chuyện vui thế này:

Tôi quen vợ tôi, một phần vì yêu các cô gái Việt Nam, một phần cũng để trau dồi thêm tiếng Việt. Một hôm, chúng tôi ra Hồ Gươm dạo chơi, tôi khen: "Con hồ này đẹp quá!". Vợ tôi "chỉnh" liền: "Không, anh phải nói là cái hồ này đẹp quá!". Vậy mà đi ngang sông Tô Lịch thấy nước đen ngòm, tôi nói: "Cái sông này bẩn quá!" thì vợ tôi "sửa" ngay: "Ậy, anh phải nói là con sông này bẩn quá chứ không nói là cái sông!". Tôi la lên: "Ồ, sao lại thế, khi là cái, khi là con, làm sao phân biệt?". Vợ tôi ôn tồn giải thích: "Cái gì động dậy, nhúc nhích thì gọi là con, như con sông có nước chảy, còn cái gì nằm im như cái hồ nuớc tĩnh mịch thì phải là cái hồ. Con chó, con mèo nó chạy được nên phải là con. Cái nhà, cái bàn, cái cột đèn đâu có di chuyển được nên phải là cái. Rõ chửa?". Lúc đó, tôi phá lên cười vì phát hiện một điều vô cùng thú vị: "À, anh hiểu rồi! Tiếng Việt thật hay. Hèn gì cái ... cái của anh nó nhúc nhích lên xuống nên phải gọi là con ..., còn của ... em, nó nằm im một chỗ nên phải gọi là cái, cái ... Ha ha ...". Hôm ấy, tôi bị mấy cái nhéo đau điếng, nhưng bù lại, có được một đêm hạnh phúc.

Tôi thấy tức cười vô cùng với anh bạn Mỹ này:

- Tôi cũng có chuyện hiểu lầm trong phát âm tiếng Mỹ như sau:

Trong một bữa tiệc với các sinh viên quốc tế, tôi nhận phần phục vụ nước uống. Gặp bà giáo người Mỹ đã đứng tuổi, tôi đến chào và lịch sự nói theo kiểu cách của người Việt: "Good evening, Madam. May I have a honour to serve you? Do you like my Coke?" (Chào bà, Tôi có thể hân hạnh phục vụ quí bà. Bà có muốn món Coke (Coca Cola)?). Bà này trợn mắt nhìn tôi, ra vẻ ngạc nhiên, rồi lắc đầu bỏ đi. Tôi băn khoăn chẳng hiểu chuyện gì? Hôm sau, tôi đánh bạo đến hỏi bà: "I am sorry, yesterday I have found your strange look when hearing my invitation. Was there a wrong?" (Xin lỗi, hôm qua tôi thấy bà nhìn tôi kỳ lạ khi nghe lời mời của tôi. Có điều gì không ổn vậy?). Bà giáo mỉm cười độ lượng: "Yes, I had misunderstood yours. Today, I just find out that your pronunciation is not correct. You said "Coke" not sound like "Coke" but "Cock". Cock is a male chicken but it also has a dirty meaning else. You should be careful when saying this word to a lady". (Vâng, tôi đã hiểu lầm anh. Hôm nay, tôi mới hiểu ra là anh phát âm không đúng. Anh nói chữ "Coke" mà không giống "Coke" mà thành "Cock". Cock là con gà trống nhưng nó cũng có một nghĩa khác xấu. Anh phải cẩn thận khi nói từ này với một phụ nữ).

Johnson "gỡ gạc":

- Hi hi ... Anh bạn người Việt dẫn tôi đến thăm nhà, đến trước ngôi nhà của mình anh nói: "Đây là nhà tôi, mời ông vào chơi", gặp vợ anh ta ra đón trước cửa, anh ta lại giới thiệu: "Đây là nhà tôi, mời ông vào chơi". Tôi hơi ngạc nhiên nhưng cũng không hỏi và bước vào nhà, nhà anh ta thật đẹp (vợ anh ta cũng vậy!). Tôi lịch sự muốn khen chủ nhà và nói: "Nhà anh và nhà anh thật đẹp". Hai vợ chồng nhìn nhau cười. Vì đi lâu ngoài đường, lại không có WC công cộng, nên tôi hỏi anh chủ nhà "Xin ông cho tôi vào cái chỗ đi toilet của nhà ông được không?" Hi hi ... lúc đó tôi không nghĩ đến cái sự buồn cười của câu này, hôm sau nghĩ lại tôi mới thấy. Lúc ấy, vợ người bạn lại nguýt tôi: "Rõ khéo, cái nhà anh này hay nhỉ?". Ủa, nhà tôi ở đâu đây vậy?

Tôi cười to kể tiếp:

- Lần đầu tiên sang Châu Âu cách đây 10 năm, tôi quen một cô sinh viên Hoà Lan. Chúng tôi nói chuyện với nhau bằng tiếng Anh. Cô rủ tôi ra bãi biển nằm phơi nắng và nói chuyện. Hôm đó, tôi chẳng đem theo cái gì để trải xuống bãi cát để nằm cả. Nói với cô này, thì cô mỉm cười: "Oh, never mind. You can lie down at my top" (Ồ, không sao. Anh có thể nằm trên cái top của tôi). Tiếng Anh của tôi cũng chẳng giỏi gì nên chẳng hiểu là nằm trên top là nằm ở đâu? Tôi chỉ biết top có nghĩa là đỉnh, là ở trên. Vậy nằm ở trên là nằm đâu? Nằm trên đầu thì chắc là không đúng rồi, ai lại nằm trên đầu mà nói chuyện với phụ nữ. Chẳng lẽ nằm trên... mình cô này? Hồi lúc trước đi Tây, tôi nghe nhiều thằng bạn nháy mắt kháo nhau rằng, phụ nữ Tây nó... Tây lắm, thích thì sẵn sàng... chiều! "Tình cho không biếu không" mà. Vậy là... lẽ nào??? Tới nơi, tôi mới bật cười và thấy mắc cỡ trong lòng khi thấy cô này cởi áo khoác ra, trải dưới bãi cát và chỉ tôi nằm trên đó. Tối đó, về đến nhà, tôi lặng lẽ lật từ điển Anh - Việt ra xem, mới biết thêm là top còn có nghĩa là cái áo khoác ngoài của phụ nữ. Trời ơi!

Johnson vỗ vai tôi:

- Chút xíu nữa bạn là ... hố to rồi. Ha ha ... Năm ngoái, tôi có đến thăm miệt vườn Nam bộ, tôi có nghe một câu thế này mà lúc đó chẳng thế nào hiểu được: "Hôm qua, qua nói qua qua mà qua hổng qua. Hôm nay, qua hổng nói qua mà qua lại qua"...

..............

Câu chuyện của chúng tôi còn dài. Chia tay với Johnson ở ga Huế. Lững thửng dọc theo con đường về chợ Đông Ba, trong đầu còn vương vấn câu chuyện rắc rối tiếng Việt với Johnson, ông già chạy xích lô lẽo đẽo theo sau:

- "Ôn nớ, ôn đi về mô khôn hè?"

Tôi gật đầu, bước lên chiếc xe cũ rích, buột miệng:

- Có tiệm sách nào gần đây nhất, Bác? Tôi muốn mua một quyển Tự điển Tiếng Việt.

Tôi bất chợt nhớ ra rằng, trong tủ sách gia đình của tôi, có đủ loại tự điển các nước, nhưng chưa hề có một quyển Tự điển Tiếng Việt nào.

Lê Anh Tuấn
Hè 2004

Khi họ “phải lòng nhau”

Tôi có ý tưởng viết bài theo chủ đề này đã lâu mà chưa có lúc nào có hứng, bỗng nhiên hôm nay lướt nét, thấy có bài viết đúng chủ đề này.Khi đọc bài tôi cứ tưởng đấy là của một người …lục tuần, nhưng thực ra, tác giả bài viết là một bạn nữ trẻ khá nổi tiếng.

Xin trích dẫn một câu khá hay trong bài :…. “Tất cả chúng ta đều biết, càng già đi, càng khó phải lòng một người nào đó. Xã hội càng phồn hoa, càng khó phải lòng một người nào đó. Bạn bè càng nhiều, càng khó phải lòng một người nào đó. Nên nếu thật sự có thể, hãy trân trọng điều ấy!”

Rất đúng, thấy từ những người xung quanh, cuộc sống xung quanh , cái hiện tượng gọi là “ phải lòng nhau” sao bây giờ hiếm hoi thế. ‘ Phải lòng nhau” có phải là yêu nhau không? Và khi “ phải lòng nhau” rồi, có chắc chắn sẽ đi đến hôn nhân không? Ở lứa tuổi nào và hoàn cảnh nào thì hai người đàn ông, đàn bà dễ phải lòng nhau? Tôi muốn khám phá cái điều bí ẩn này.

Có kẻ muốn tiền, thật nhiều tiền, và lao vào cuộc kiếm tiền bằng mọi giá, nhưng cũng có người cho rằng tiền không phải là tất cả, tiền nhiều khi còn là nguyên nhân làm con người đảo điên, làm cho xã hội nháo nhào. Có kẻ tham vọng quyền lực, và thường thì tham vọng quyền lực gắn liền với tham vọng tiền bạc. Khi có tiền nhiều, chẳng hạn, một doanh nhân thành đạt, lúc bấy giờ anh ta thấy tiền là vô nghĩa nếu việc kiếm tiền không biến anh ta thành kẻ có quyền lực, để được xã hội trọng vọng, để tiếng nói của anh ta khiến nhiều kẻ phải run sợ mà tuân hành. Nhưng cũng có kẻ khởi đầu sự nghiệp bằng leo dần lên vị trí quyền lực, rồi từ “ quyền sinh quyền sát” đó mà vơ vét của cải xã hội vào túi mình. Những hiện tượng này bây giờ là quá thường, chỉ cần bạn mở báo mạng ra đọc, tra mấy chữ trên Google là có danh sách dài để mà đọc. Nhưng cũng có rất nhiều con người trên mặt đất này, niềm mơ ước của họ chỉ là một mái nhà yên ấm và bữa cơm no hàng ngày, bạn có tin không? Nhưng tựu chung một kết luận:Cuộc sống bề bộn, con người luôn muốn tìm cho mình nơi ẩn nấp, tìm chốn thăng bằng bình yên. Và chốn thăng bằng bình yên đó không thể ở Tiền và Quyền lực, đó là điều chắc chắn. Vậy thì nó nằm ở đâu? Nó nằm trong tư duy và tiềm thức, trong tình cảm, tâm hồn mỗi con người, và chính sự bình yên ấy đem đến ham muốn yêu đương, dẫn tới sự “phải lòng nhau”.
Hàng ngàn cuốn tiểu thuyết, cuốn sách viết về tình yêu với đủ kiểu định nghĩa. Vậy có ai lý giải được hiện tượng một người đàn ông giàu có, vợ con yên ấm, bỗng dưng nổi chứng say mê một cô bé mồ côi 20 tuổi, để rồi bỏ nhà ra đi lang thang cùng trời cuối đất với cô bé ấy? Rồi một nhà văn rất nổi tiếng, say mê cô thư kí trẻ, để rồi khi chết đi, tác phẩm bất hủ của ông  được đề tặng cho cô với toàn bộ số tiền nhuận bút khổng lồ, chứ không phải cho vợ con ông. Cũng vậy thôi, mối tình Chí Phèo- Thị Nở không chỉ có trong văn học, mà nó đã trở thành hiện tượng ở lớp người nghèo khổ nhưng tràn trề tình cảm lứa đôi, cái mà các cụ gọi là : “Họ phải lòng nhau”. Vậy là theo tôi, nếu gạt bỏ yếu tố vật chất trong các mối quan hệ / lợi dụng thể xác để kiếm tiền của đối tượng, lợi dụng tình cảm của bên kia để thỏa mãn bản thân…/ việc yêu đương say đắm bất chấp dư luận xã hội, bất chấp hoàn cảnh của đôi bên, được gọi là “ Phải lòng nhau”

Song, cuộc sống càng đa dạng, quan hệ càng phức tạp, và khi tuổi càng cao, người ta càng khó phải lòng nhau hơn. Dù muốn hay không, họ cũng phải nghĩ tới tương lai lâu dài cho bản thân và con cháu, tới danh dự cá nhân và gia đình, và chính cái điều “ nghĩ” này là rào cản không cho hai người khác giới đi đến với nhau một cách thực chất, nghĩa là, ngăn họ “phải lòng nhau”. Hiện tượng ngoại tình ngày càng nhiều, hiện tượng ông ăn chả bà ăn nem cũng lắm, nhưng, họ ngậm bồ hòn làm ngọt, và gọi đó là việc “ ăn bánh trả tiền”, vậy nên yên tâm để gia đình vẫn tồn tại dưới vỏ hạnh phúc. Có cô bạn còn trẻ, chồng trăng hoa, nhưng vì cô đang có vị trí vững chắc trong hệ thống, sợ mang tai mang tiếng, nên cô mặc cho chồng “ ăn bánh trả tiền”, rồi tự nhủ thầm: “Miễn là anh ta đừng có say mê đối tượng, nghĩa là, đừng có phải lòng nhau là được”. Ôi, thật khó hiểu tại sao người ta lý giải cùng một hiện tượng bằng những cách khác nhau, phải chăng để che dấu nỗi đau của người có chồng hoặc vợ “ phải lòng” kẻ khác.
Lại nói đến lứa tuổi. Đúng là càng già, càng khó phải lòng nhau. Khi còn trẻ trung, chỉ một ánh mắt nhìn, một sự chăm sóc trìu mến cũng làm ta rung động. Bởi thế mới có từ “ ngộ nhận” để rồi chỉ sau đêm tân hôn chẳng bao lâu, nhiều cặp đôi tan vỡ. Cố gắng níu kéo lắm cũng được đôi ba năm, hoặc chịu đựng, nhẫn nại nữa thì được đôi chục năm, nhưng đến một thời điểm, tấm lòng vị tha cũng chẳng còn chỗ chứa, nắp bật tung lên, và, hoặc là tặc lưỡi, đi tìm phở vì chán cơm, hoặc là đưa nhau ra tòa. Những người đã từng bị tan vỡ một lần trong đời, càng khó mà dụ trái tim mình rung động để phải lòng thêm lần nữa, như “con chim bị thương sợ cành cây cong” vậy. Bởi thế cho nên hiện tượng “phải lòng” càng hiếm khi xảy ra, nhất là với đàn bà, vì đàn bà khó tha thứ, khó chấp nhận hơn đàn ông, vì đàn bà có trí nhớ tốt hơn đàn ông về những chuyện cỏn con đời thường, và vì đàn bà là phải yếu, nếu có “phải lòng” ai thì hy sinh hết mình, còn không thì họ biết cách tránh xa để khỏi rơi vào cạm bẫy. Nhưng thú thật, tôi rất kính trọng những ai “phải lòng” thực sự, bất kể đàn ông đàn bà, vì khó lắm chứ đâu có dễ mà “phải lòng” được. Chẳng thế mà khi xem bộ phim “ Những chiếc cầu ở Medison” Bridges of Medison”  do hai diễn viên nổi tiếng  Clint Eastwood  và Meryl Streep đóng, tôi thấy cảm động và khâm phục họ vô cùng, thật đấy các bạn ạ.

Chúc một đêm nhẹ nhàng

Ти "лека нощ" ми каза, мила, но лека ли ще е нощта?
 Щом двама ни е разделила, тогава ще е тежка тя!
 Макар душата ти любяща да чака края на нощта,
 ти с "лека нощ" не ме изпращай, защото ще е тежка тя!
 Блазе на тез, които знаят, че двама ще са през нощта!
Те "лека нощ" не си желаят, но винаги е лека тя!



Em nói chúc tôi một đêm nhẹ
 Nhưng đêm đâu nhẹ nhàng hỡi em
 Bởi chúng ta hai người hai ngả
 Khi đêm về nặng chĩu hồn thêm
 Xin đừng chúc tôi một đêm nhẹ
 Cho dù em vẫn hứa yêu tôi
Và em nói em sẽ chờ tới sáng
Đêm vẫn dài làm nặng chĩu hồn tôi
 Tôi ghen với những người xa lạ
 Họ đã cùng nhau tới sáng qua đêm
Cho dù chẳng chúc nhau một đêm nhẹ
 Nhưng đêm mãi là nhẹ nhàng dịu êm


Dich: NTT

Nhà tiên tri Bungari, bà Vanga

Bà Vangelia Gushterova / 31 tháng 01 năm 1911 – 11 tháng tám năm 1996/ còn được gọi là Vanga, nhà tiên tri vùng Pet-rich, miền Nam nước Bungaria. Bà Vanga hay cô Vanga, người được hàng chục nghìn người Bun và người nước ngoài ngưỡng mộ như một nhà tiên tri bởi khả năng tiên đoán đặc biệt để nhìn thấy được số phận của mỗi người đến thăm bà. Mọi người tin rằng bà có biệt tài đự đoán trước tương lai, nói chuyện với các loài hoa và đi thăm các linh hồn ở những nơi khác nhau. Năm 12 tuổi, sau một cơn bão bất thường, bị gió rất mạnh cuốn đi, bà bị mù. Người ta tìm thấy bà sau khi tìm kiếm rất lâu, bị vùi lấp bởi đá và cát sỏi ở một cánh đồng. Từ năm 1925, bà sống ở nhà dành cho những người mù 3 năm. Sau khi người mẹ kế qua đời, Vanga về ở tại nhà , chăm sóc người em trai và em gái của mình .Vinh quang về khả năng tiên đoán của bà xuất hiện dần dần. Bà đã từng giúp bố để tìm ra các con cừu bị ăn cắp, bà mô tả chính xác nơi chúng bị cất dấu. Khi đó, bà bảo là đã nhìn thấy chúng trong giấc mơ. Trong thời gian chiến tranh thế giới lần 2, rất nhiều người đã đến nhờ bà tìm giúp những người thân bị mất tích hoặc chết trong chiến tranh. Trong số những tiên đoán nổi tiếng nhất của bà , đó là tiên đoán về cái chết của vua SAR BORIS III, sự phân rã của nước Tiệp khắc, sự sụp đổ của Liên bang Nga, sự quay trở về của SIMEON SAKSOBURGGÓTSKI / không phải như 1 vị vua/, về sự kiện đắm tàu ngầm nguyên tử “ KURSK” hay về vụ tấn công 2 tòa nhà thương mại ở New-york ngày 11 tháng 9 năm 2001. Về câu hỏi : Nước Bun và nước Makedonia sẽ ra sao trong tương lai, bà trả lời : “ Đó là một dân tộc, một quốc gia”.

Đây chính là ngôi đền được bà xây dựng tại vùng Rupite, mang tên thánh " Sveta Petka" Nhà bà Vanga, nay được mang tên " Nhà Bảo tàng Vanga ", thành phố Petrich, giáp biên giới Hy lạp Ngày 05 tháng 5 năm 2008, tại thành phố Petrich đã tiến hành trọng thể lễ khánh thành" Nhà bảo tàng Vanga".

 Đó chính là việc thực hiện Di chúc của bà sau khi bà qua đời năm 1996. Khoảng 3000 các vật dụng của nhà tiên tri đã được giữ gìn cẩn thận, trong đó có cả các bức ảnh, quần áo, quà tặng, các tài liệu về bà cũng như về các giúp đỡ của bà cho mọi người. "Những ngày tốt đẹp sẽ đến với nước Bungari, với những dân tộc đã giúp đỡ đất nước chúng ta”, điều này được viết trên một tấm bảng nhỏ trước nhà của Nhà tiên tri huyền thoại Bungari VANGA.Ngôi nhà trở thành bảo tàng với sự hỗ trợ của Quận Petrich một năm sau khi nhà nước quyết định quyền sử dụng tài sản, Ivan Dramov, chủ tịch quĩ “ Vanga” đã kể trước ống kính của đài truyền hình TV NOVA.“ Không quan trọng anh là người nào, mà quan trọng là anh là người tốt”, nhà tiên tri thường xuyên nhắc nhở. Và “ Đừng cãi vã nhau, hãy thương yêu nhau”. Những câu nói của nhà tiên tri được viết và đặt giữa những đồ dùng, vật dụng của bà khi còn sống, cũng như giữa các tặng vật của hàng ngàn người biết ơn sự giúp đỡ của bà. Tầng một của ngôi nhà là gian bếp, nơi nhà tiên tri thường nấu ăn. Tiếp đó là gian phòng nhỏ, treo đầy các bức tranh thánh, tranh thêu, nơi mà bà thường ngồi cầu nguyện, rồi tiếp theo là nơi bà ngồi tiếp khách, thường xuyên có hoa tươi, điện thoại như ngày bà còn sống.Tầng trên là phòng ngủ và ban công, nơi bà nghỉ ngơi. Nơi đây trưng bày các kỉ vật được đan, thêu bằng chính đôi tay của bà. Bà Vanga đã học đan, học thêu , thậm chí học chơi đàn Piano trong 3 năm sống trong nhà cho những người mù ở ZEMUN sau năm 1925, những người đàn bà đã sống trong ngôi nhà , đã giúp đỡ bà Vanga khi bà còn sống đã kể như thế trước ống kính của đài truyền hình NOVA. NTT . Tháng 6/2008

Chỉ có Thời gian

Ngày xưa, trên một hòn đảo nhỏ chung sống tất cả các cảm xúc : Hạnh phúc, nỗi buồn, nhận thức, phù phiếm và những cảm xúc khác, kể cả tình yêu.

Một ngày, các cảm xúc được thông tin rằng hòn đảo sẽ bị nhấn chìm xuống biển cả, các cảm xúc chuẩn bị thuyền để rời hòn đảo. Riêng có Tình yêu là kiên trì ở lại đến giây phút cuối cùng. Khi hòn đảo đã bắt đầu chìm, Tình yêu mới quyết định tìm sự giúp đỡ.
Sự Giàu có lướt qua bên Tình yêu:

-Giàu có ơi, hãy mang tôi theo với . Tình yêu kêu lên

-Tôi không thể, tôi mang theo nhiều vàng bạc, thuyền của tôi không có chỗ cho bạn đâu. Giàu có trả lời

Tình yêu quyết định tìm sự giúp đỡ của sự Phù phiếm trên một con tàu xinh đẹp:

-Phù phiếm ơi, hãy giúp đỡ tôi với

-Không, tôi không thể giúp được bạn đâu Tình yêu ơi, bạn ướt át đến thế kia sẽ làm hỏng tàu của tôi mất. Phù phiếm trả lời.
Nỗi buồn đến gần, Tình yêu liền van xin:

- Nỗi buồn ơi, hãy cho tôi đi cùng bạn

-Không ,tôi không thể. Tôi buồn tới mức chỉ muốn ở lại một mình, làm sao cho bạn theo tôi được cơ chứ.
Hạnh phúc cũng lướt qua bên Tình yêu, nhưng nó hạnh phúc đến nỗi đã không hề biết rằng Tình yêu đang kêu gọi sự giúp đỡ của nó.

Bỗng một tiếng nói của ai đó cất lên, Một giọng nói quen thuộc cũ kỹ.

-Lại đây, Tình yêu, tôi sẽ giúp đỡ bạn, tôi sẽ mang bạn theo tôi. 

Tình yêu sung sướng và hồi hộp đến mức quen phắt đi để hỏi xem ai là người giúp đỡ mình. Khi tới đất liền, nó tiếp tục cuộc hành trình của mình. Khi nó chợt nhớ ra mình đã chịu ơn như thế nào, nó hỏi Nhận thức:

-Ai đã giúp đỡ tôi vậy?

-Thời gian đã giúp đỡ bạn đó- Nhận thức trả lời

-Thời gian? -Tình yêu ngạc nhiên. -Nhưng tại sao thời gian lại giúp đỡ tôi cơ chứ?

Nhận thức mỉm cười, trả lời một cách thông minh, trí lí:

- Vì chỉ có Thời gian mới có khả năng hiểu được Tình yêu vĩ đại tới nhường nào.

Chán

Nhân đọc bài “Chuyện tâm linh của các nhà lãnh đạo Việt Nam”trong   http://www3.vietinfo.eu/cuoc-song-va-tam-linh/chuyen-tam-linh-cua-cac-nha-lanh-dao-viet-nam.html   nói về chuyện thờ cúng, về mấy ông thày Tàu, tôi muốn nói một điều:Nhà nước ta đang có những vấn đề cần phải xem xét lại. Khắp lượt từ trên xuống dưới,từ quan chức cao cấp, trung cấp, kể cả mấy người nghèo khổ, mấy cô nhân viên lương thấp, cho đến những ông bà già về hưu...đua nhau đi lễ đi cúng, lên đồng lên cốt. Các ngày lễ hội chẳng thấy lễ hội, mà chỉ toàn mang tiền đi cầu cúng sì sụp, chen lấn nhau, ăn uống vạ vật, rác rưởi ngập ngụa. Mấy người có chức có quyền thì cầu mong cho lên chức lên quyền cao hơn, cho thoát được các vụ phi pháp tai tiếng, mấy người làm ăn buôn bán cũng vậy, còn những người bình dân thì cầu cho đủ cơm ăn áo mặc, tai qua nạn khỏi...Nhà nước đã ru ngủ dân chúng bằng chùa chiền, đồng cô bóng cậu, và chính phủ đã và đang tiếp tay cho những trò ma quỉ đó để dễ bề cai trị, làm cho dân tình lãng quên đi những thảm họa thực tế do ngu dốt, độc đoán trong các chính sách quản lí gây ra. Mấy ông trí thức bây giờ đem các chuyện chùa chiền lễ hội làm đề tài nghiên cứu, hết Viện này lại đến Ban kia, tư vấn cho các cơ sở văn hóa tỉnh này thành phố nọ làng xã kia các trò ma quỉ thần thánh hồn cốt, tấn phong cho mấy nghi lễ cổ hủ những cái tên đẹp đẽ, moi móc lịch sử, truyền thuyết để tôn vinh những điều chẳng biết có thật hay không, rồi khi thấy mọi phong tục cổ hủ làm hại dân, loạn trào xã hội / như kiểu lễ hội xin ấn đền Trần-Nam định/...thì lại quay sang phê phán nhà nước không biết giữ gìn trật tự an ninh/ kiểu như blog Nguyễn Xuân Diện/...Ma ám hết lượt rồi, hay nói đúng hơn, xã hội mất phương hướng, mất niềm tin, từng con người mất phương hướng,mất niềm tin,chẳng biết bấu víu vào đâu đành bấu vào những cái chẳng nhìn thấy, chẳng có thật, cái gọi là TÂM LINH, còn những kẻ buôn thần bán thánh, kinh doanh chùa chiền, lễ hội thì hốt bạc nhờ đám dân mê muội. Chán.

Tản mạn về chuyện ngoại tình

Kể về chuyện ngoại tình thì chẳng bao giờ hết chuyện, cuộc sống là như vậy mà. Người kể chuyện ở đây không có ý định chê bai trách móc những kẻ ngoại tình hay bao che, bào chữa cho hành vi của họ, bởi vì, người kể chuyện cũng đã từng có dăm ba cuộc tình éo le, đã từng khóc trong sung sướng hạnh phúc hay  cay đắng vì tình, cũng đã yêu hết mình một thời xuân sắc, đã hiểu thế nào là sự vụng trộm trái cấm trong vườn lạ bao giờ cũng ngon ngọt hơn những thứ bày ê hề trong các bữa tiệc cung đình.Bởi, đã đến tuổi ngũ tuần, con người cũng trở lên độ lượng hơn với chính mình, với tất cả những gì xung quanh mình, và chính vì vậy, họ cũng sẵn sự cảm thông với các chuyện tình éo le. Tôi xin kể một chuyện ngoại tình đã xảy ra từ cách đây hơn  ½ thế kỉ, mà tôi tin chắc rằng nó vẫn đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ trong đời sống của chúng ta, cho dù xã hội có thêm hàng ngàn điều văn minh , máy móc tối tân hiện đại, với các phương tiện truyền thông di động hay xe cộ gì gì…

 Đó là những ngày tháng năm 1953. Nhà họ ngay ở phố Cửa Nam , một phố trung tâm, buôn bán sầm uất nhất nhì Hà thành. Hàng ngày, khách ra vào tấp nập, vì đó là một tiệm buôn tơ lụa nổi tiếng lâu đời. Hàng tuần, khách từ các tỉnh lên mua hàng của ông rất nhiều, vì bao giờ họ cũng được bà chủ tiếp đón niềm nở, nhiều khi, còn được mua chịu, lại được cho ăn uống đàng hoàng trước khi lên tàu trở về.Ông chủ là một người cao ráo, trắng trẻo, rất thư sinh, bao giờ cũng nói năng lịch sự với khách, mặc dù việc buôn bán  hoàn toàn do bà vợ cai quản, sắp đặt. Người ăn kẻ ở ở nhà này cứ răm rắp thực hiện mọi công việc, và họ luôn luôn hài lòng với cách cư xử của ông bà chủ, vừa nghiêm túc, vừa tình cảm, lại rất sòng phẳng trong việc trả công. Cuộc đời mới đẹp làm sao, tiền nong , nhà cửa, con cái…tất tần tật trong tay bà chủ, bởi bà tháo vát, đảm đang, và rất đẹp gái. Ai cũng bảo , thật là một gia đình đại phúc.Ông chủ rất hài lòng với vợ của mình, luôn luôn lấy làm hãnh diện mỗi khi có ai buông một lời khen vợ con ông.

Năm tháng cuộc đời cứ thế trôi như một dòng chảy, thăng trầm xã hội cũng là những thăng trầm trong cuộc đời của gia đình ông bà.Đã qua đi gần 60 năm kể từ ngày ông bà nên vợ nên chồng, con cháu đông vui, khỏe mạnh, và nhờ trời, chúng đều ‘ăn nên làm ra”, họ đang chuẩn bị làm đám cưới Kim Cương cho hai ông bà. Thế nhưng, ai bảo rằng cuộc đời chồng vợ của họ không có sóng gió. Ông cũng có những mối tình ngoài hôn thú, bởi một người lịch lãm, thông minh, nhân hậu như ông, người đàn bà nào không mơ ước. Bà cũng là một người phụ nữ đảm đang, đẹp gái, tháo vát, khi còn son rỗi cũng đã làm siêu lòng bao kẻ đa tình.Ông yêu vợ, thương các con, chăm lo cho chúng khôn lớn nên người, bà cũng thế, vậy mà….

    Ngày ấy, từ lâu lắm rồi, bà kể: Ông không có ý định bỏ bà, nhưng ông có người tình ngoài hôn thú.Ông yêu cô ta, ông đưa cô ta đi đó đi đây bằng xe otô, đi thưởng ngoạn cảnh đẹp Hạ long, đi miền Trung mua gỗ, đi lễ chùa Hương, chùa Thày…Ông dấu bà để đưa cô đi chỗ này chỗ nọ, ông bảo đó là khách hàng, nhưng bà biết rất rõ quan hệ của họ không đơn thuần chỉ là khách và chủ.Cô ta con nhà giàu, vòng xuyến đeo đầy tay, còn bà, cứ 3 năm sinh 2 đứa con , cho đến khi nhà đày ắp tiếng trẻ thì cũng là lúc bà giật mình nhìn lại, “mình vẫn chân quê” như ngày nào. Ôi chao, chẳng trách được ông ấy, cô ta  trẻ, đẹp thì chẳng bằng bà, nhưng ít nhất cũng chưa bị bó chân bó cẳng bởi một lũ trẻ con lúc nào cũng nhèo nhẹo ốm đau. Đó là chưa kể đến công việc buôn bán hàng ngày, một tay bà lo toan, quán xuyến. Làm sao bây giờ? Bà biết không thể đánh đổi cuộc đời mình lấy đời người đàn bà kia, bà không thể hò la quát tháo om sòm nhà cửa để lôi ông về với bà, cũng không thể đeo vòng xuyến đầy người để mong ông rời bỏ cô ta. Còn ông, tuy đã có tới 3 đứa con, ông vẫn còn trẻ quá, mới chưa đến 30 tuổi đời. Vừa đẹp trai, vừa có tiền, lại rất tinh tế trong cư xử nói năng, chẳng phải chỉ có mình cô ta mê ông. Hàng xóm láng giềng cũng thì thào to nhỏ, bảo bà dại quá, ai bảo đẻ nhiều để chồng chán. Nhưng ông đâu có chán bà, ông rất yêu bà, rất yêu các con, ông chăm sóc chúng hàng ngày hàng giờ, cai quản, dạy dỗ, uốn nắn từng đứa. Ông lại giỏi kiếm tiền nữa, bà chẳng chê trách ông được điều gì.

Sau bao ngày đêm suy nghĩ nát óc, bà tìm được một cách ngăn chặn mối tình của ông với người đàn bà kia. Một lần, ông đi vắng tới mấy ngày, lấy cớ bận mối hàng ở tỉnh xa, không về được. Bà đã đoán biết được ông đã ở đâu, nhưng giả đò như tin ông trăm phần trăm.Khi ông về nhà, bà vẫn niềm nở hoi han công việc làm ăn, vẫn chăm sóc ông như thường lệ. Sáng ngày ra, bà nhắc người giúp việc đi xa hàng mấy cây số mua cho ông đĩa bánh cuốn Thanh trì , bao gói mang về nhà vẫn nóng hổi với một lạng chả Ước lễ. Sau đó, bà cáo bận là phải đi đòi tiền hàng, để ông ở nhà nghỉ ngơi. Rồi bà thuê xích lô, đến nhà người đàn bà kia, lân la hỏi hàng xóm láng giềng xem có phải chồng mình đã ở đó mấy ngày vừa qua. Khi đã xác minh đúng mọi chuyện, bà bước chân thẳng vào nhà cô ta một cách thản nhiên. Gặp ngay mẹ cô gái đó đang ngồi ăn trầu, bà nói: “ Thưa cụ, con là vợ anh…. Hôm nay con đến đây để cám ơn cụ và cô nhà đã cho chồng con ở nhờ mấy ngày vừa qua. Chẳng là chúng con có chút xô lệch như bát đũa trong chạn, anh ấy chẳng muốn ầm ĩ nhà cửa nên đã qua ở chỗ cụ và cô nhà.” Bà cụ giật mình , kinh hãi. Trời ơi, hóa ra con gái bà đang quan hệ với một người đàn ông đã có vợ và một đống con, và vợ anh ta đang đứng trước mặt cụ, một người đàn bà hiền thục, xinh đẹp và lễ phép đến thế. Cụ vội vàng mời bà ngồi uống nước, rồi hỏi han sự tình, hoàn cảnh… Rồi, chẳng biết câu chuyện tiếp theo thế nào, chỉ thấy ông chấm dứt những ngày đi sớm về muộn, chẳng còn những chuyến hàng “ xa”, những buổi chiều về ngà ngà say cùng những trận bát đĩa đua nhau bay vèo ra cửa.

Nghe nói, cô gái đó đã theo cha mẹ vào Nam di cư năm 1954. Thế là mối tình vụng trộm cũng bay theo gió.  Thương làm sao những kiếp đời mỏng manh.

Tôi tin chắc chắn rằng sâu thẳm trong ông, mối tình kia chẳng bao giờ phai mờ. Chỉ có điều, ông không tiếc nuối, không tìm cách chắp nối lại quan hệ, bởi, ông còn nghĩa vợ chồng, còn cả một gánh nặng gia đình và trách nhiệm làm cha với những đứa con ông. Ông đã hi sinh tình cảm của mình thời trai trẻ để có ngày hôm nay, nhìn con cháu phương trưởng, ông lại thấy tự hào : “Ta đã sống , đã yêu, đã hi sinh hết mình, ta thanh thản”.

Cầu mong những cặp vợ chồng thời hiện đại, hãy biết cách cư xử sao cho tổ ấm của họ được “ấm” mãi theo đúng nghĩa của nó. Cầu mong cho cặp vợ chồng ông bà vừa kể trên làm đám cưới Kim Cương thật hoành tráng để con cháu noi theo. Ở một nơi xa xôi nào đó, cô gái ngày xưa , bây giờ chắc cũng là một bà lão bảy tám mươi rồi, hãy tha thứ cho tôi, khi tôi kể lại câu chuyện này. Chắc hẳn bà cũng đã tìm được cho mình một người chồng xứng đôi vừa lứa, và có khi nào nói về quá khứ, hẳn bà không thể quên một cặp vợ chồng trai tài gái sắc đã từng có tiệm buôn lụa ở phố Cửa Nam ngày ấy. Phải rồi, ngày ấy……..